Bij schenken op papier leg je schriftelijk vast dat je iemand een bedrag schenkt, zonder dat je dat geld nu al daadwerkelijk overdraagt. Je belooft als het ware op papier dat je het bedrag later uitkeert. Dit is een veelgebruikte manier om slim gebruik te maken van de jaarlijkse schenkingsvrijstellingen, ook als je het geld zelf nog nodig hebt.
Deze vorm van schenken is populair bij ouders die hun kinderen alvast een erfenis willen geven, maar hun spaargeld of woning nog niet willen of kunnen aanspreken. De schenking telt fiscaal al wel mee, maar het geld blijft feitelijk in jouw bezit.
Hoe werkt schenken op papier precies?
Je legt de schenking vast in een notariële akte. Daarin staat hoeveel je schenkt en aan wie. De ontvanger krijgt een vordering op jou: hij of zij heeft recht op dat bedrag, maar ontvangt het pas als jij overlijdt of eerder besluit het alsnog uit te betalen. Zolang de schenking niet uitbetaald is, blijft het bedrag gewoon op jouw rekening staan.
Eén belangrijke voorwaarde: je betaalt de ontvanger jaarlijks minimaal 6% rente over het geschonken bedrag. Doe je dat niet, dan erkent de Belastingdienst de schenking niet en wordt het bedrag bij jouw overlijden alsnog bij je erfenis geteld. Die rente moet je ook echt overmaken naar de ontvanger. Het bijschrijven op papier is niet voldoende.
Waarom kiezen mensen voor een papieren schenking?
De meest voorkomende reden is dat je het geld zelf nog nodig hebt, bijvoorbeeld als buffer of omdat je vermogen vastzit in een huis. Toch wil je alvast gebruikmaken van de jaarlijkse vrijstelling voor schenkingen. In 2025 is die vrijstelling voor schenkingen van ouders aan kinderen naar schatting rond de 6.000 euro per jaar. Door elk jaar een bedrag op papier te schenken, bouw je over de jaren een fors bedrag op dat straks buiten de erfenis valt.
Een ander voordeel: minder erfbelasting voor de ontvanger. Wat je bij leven schenkt, valt niet meer in je nalatenschap. Over erfenissen boven bepaalde grenzen betalen kinderen erfbelasting. Door tijdens je leven te schenken, verklein je die erfenis en bespaart je kind belasting.
Wanneer is een notaris verplicht?
Voor een schenking op papier is een notariële akte altijd verplicht. Je kunt het dus niet regelen met een handgeschreven briefje of een gewone overeenkomst. De notaris stelt de akte op en bewaart die. Pas dan is de schenking juridisch geldig en erkent de Belastingdienst haar.
Let op: een schenking op papier die niet via de notaris loopt, telt niet. De kosten voor een notariële akte variëren, maar reken naar schatting op enkele honderden euro’s per akte. Sommige notarissen bieden voordelige tarieven als je meerdere jaren achter elkaar schenkt en de akte jaarlijks laat aanpassen of verlengen.
Wat zijn de nadelen en valkuilen?
De jaarlijkse renteverplichting van 6% is een punt om goed bij stil te staan. Als je die rente een jaar vergeet over te maken, kan de Belastingdienst de schenking van dat jaar terugdraaien. Zet de overboeking bij voorkeur elk jaar vaste als automatische opdracht, zodat je het niet vergeet.
Daarnaast is de constructie minder handig als de schenker op een gegeven moment zorg nodig heeft en aanspraak maakt op zorgtoeslagen of andere inkomensafhankelijke regelingen. De uitstaande schuld aan de ontvanger kan dan de situatie ingewikkelder maken. Laat je hier bij twijfel over informeren door een financieel adviseur of notaris.
Tot slot: de ontvanger kan het geld pas echt gebruiken na uitbetaling. Zolang jij leeft en niet besluit het bedrag alsnog over te maken, heeft de ontvanger een papieren vordering maar geen beschikbaar saldo.
Voorbeeld: hoe loopt dit in de praktijk?
Stel, een ouder schenkt zijn kind elk jaar 6.000 euro op papier. Over dit bedrag betaalt de ouder jaarlijks 6% rente: dat is 360 euro. Na tien jaar heeft het kind een vordering van 60.000 euro opgebouwd, plus ontvangen rente. Bij het overlijden van de ouder wordt dit bedrag uitbetaald en valt het buiten de officiële erfenis. Zonder deze papieren schenkingen had het kind over dat deel erfbelasting moeten betalen.
Veelgestelde vragen
Kan ik ook eerder uitbetalen? Ja. Je mag het geld op elk moment alsnog overmaken. Daarmee vervalt de vordering en ontvangt de ontvanger het bedrag direct.
Telt de schenking mee voor de schenkbelasting? Ja, de schenking telt in het jaar dat de akte wordt opgesteld. Blijf je binnen de jaarlijkse vrijstelling, dan betaalt de ontvanger geen schenkbelasting.
Wat als ik de rente één jaar te laat betaal? Doe je dat binnen hetzelfde kalenderjaar alsnog, dan is er meestal geen probleem. Betaal je de rente niet in het jaar waarop ze betrekking heeft, dan loopt de schenking voor dat jaar fiscaal gevaar. Overleg bij twijfel met de notaris.
Schenken op papier is een slimme manier om vermogen alvast over te dragen zonder je financiële vrijheid op te geven. De renteverplichting en de notariskosten zijn de prijs die je betaalt, maar voor wie spaargeld wil doorgeven aan kinderen zonder het nu te missen, is het een bewezen en juridisch solide oplossing.
