Schenken met terugwerkende kracht is in Nederland niet mogelijk. Een schenking is pas geldig op het moment dat je er daadwerkelijk uitvoering aan geeft, niet op een eerder tijdstip. Je kunt dus niet in december 2026 besluiten dat een bedrag dat je in februari al overmaakte, “alsnog” als schenking van 2025 geldt. De Belastingdienst houdt rekening met de datum waarop het geld werkelijk is overgemaakt of de akte is opgemaakt.
Toch is dit een veelgemaakte misvatting, vooral bij ouders die achteraf ontdekken dat ze een belastingvrije schenking hebben gemist. Begrijpelijk, maar de spelregels zijn helder: de datum van uitvoering is bepalend, niet de datum waarop je de beslissing neemt.
Waarom schenken met terugwerkende kracht niet werkt
Een schenking is een rechtshandeling. Dat betekent dat er een moment moet zijn waarop de schenking plaatsvindt: je maakt geld over, je doet een formele belofte via een notariële akte, of je geeft iets feitelijk weg. Pas dan bestaat de schenking juridisch. Er is geen wettelijke basis om een schenking op een eerder tijdstip te laten ingaan dan het moment van uitvoering.
Dit speelt vooral bij de jaarlijkse belastingvrije bedragen. Elke ouder mag zijn of haar kind jaarlijks een belastingvrij bedrag schenken (naar schatting rond 6.700 euro per persoon in 2026, maar raadpleeg de Belastingdienst voor het exacte bedrag van het betreffende jaar). Stel dat je dit bedrag in een bepaald jaar bent vergeten over te maken: je kunt dat niet repareren door het bedrag een jaar later over te boeken en te zeggen dat het “eigenlijk” al eerder was bedoeld.
Schenkingen zijn traceerbaar, ook achteraf
Veel mensen denken dat een informele overboeking onzichtbaar blijft voor de Belastingdienst. Dat is een misverstand. Bankoverschrijvingen hebben altijd een datum, en bij een erfenis of controle kijkt de Belastingdienst naar rekeningafschriften om te beoordelen welke schenkingen in welk jaar zijn gedaan. Veel ouders denken dat een jaarlijkse overboeking zonder verdere uitleg voldoende is, maar als de papieren niet kloppen of de timing niet klopt, volgen naheffingen voor de erfgenamen.
Dit geldt ook omgekeerd: als je achteraf probeert een schenking “vroeger te dateren” om een hogere vrijstelling te benutten (zoals de eenmalig verhoogde vrijstelling die in het verleden gold voor de eigen woning), pikt de Belastingdienst dat op. De datum van de notariële akte of de bankoverschrijving is leidend, niet wat partijen achteraf verklaren.
Wat je wél kunt doen als je een jaar hebt gemist
Heb je een jaar vergeten een belastingvrije schenking te doen? Dan is de schade vaak beperkt, maar je kunt het verleden niet herstellen. Wat je wél kunt doen:
- Het huidige jaar gewoon benutten voor de reguliere jaarlijkse vrijstelling.
- Checken of je nog gebruik kunt maken van eenmalig verhoogde vrijstellingen waarvoor je nog in aanmerking komt (afhankelijk van leeftijd van het kind en het doel van de schenking).
- Nagaan of gespreide schenkingen over meerdere jaren alsnog een groot deel van het gewenste bedrag belastingvrij overdragen.
- Bij grotere bedragen: een notaris raadplegen over de opties, zodat toekomstige schenkingen juridisch correct worden vastgelegd.
Een gemist jaar is dus niet in te halen via terugwerkende kracht, maar de toekomst kun je wel goed plannen.
De rol van de notaris bij schenkingen
Voor bepaalde schenkingen is een notariële akte verplicht, bijvoorbeeld bij schenkingen op papier (een schuldigerkenning). De datum van de akte is dan het officiële moment van de schenking. Een akte achteraf laten opstellen met een vroegere datum is niet toegestaan en kan worden gezien als valsheid in geschrifte. Een notaris werkt altijd met de werkelijke datum.
Voor gewone geldschenkingen per bank is geen akte nodig, maar de overboekingsdatum bepaalt het belastingjaar. Wie in januari 2027 overmaakt, schenkt in 2027, niet in 2026, ook al was dat de bedoeling.
Schenkingen plannen loont, terugdraaien of vroeger dateren niet. Wie jaarlijks op tijd overmaakt en bij grotere bedragen de juiste vrijstellingen benut, haalt het meeste belastingvoordeel eruit zonder risico op naheffingen of boetes. Twijfel je over de opties voor jouw situatie, raadpleeg dan een notaris of belastingadviseur voordat je overmaakt, niet erna.
