Ziek worden is voor niemand prettig. Maar als je zzp’er bent, kan ziekte niet alleen gevolgen hebben voor je gezondheid, maar ook direct voor je inkomen. Je hebt meestal geen werkgever die je loon doorbetaalt. Tegelijkertijd lopen veel vaste lasten gewoon door.
Daarom is arbeidsongeschiktheid voor zelfstandigen vooral een financieel risico. Hoe groot dat risico is, hangt af van je inkomsten, je vaste lasten, je buffer en de vraag of je tijdens ziekte nog gedeeltelijk kunt werken.
Welke inkomsten vallen weg als je niet kunt werken?
De financiële gevolgen van arbeidsongeschiktheid verschillen per zzp’er. Sommige zelfstandigen kunnen tijdelijk nog deels doorwerken, bijvoorbeeld door minder uren te maken of werkzaamheden op afstand uit te voeren. Anderen vallen vrijwel direct volledig uit, bijvoorbeeld bij fysiek werk, zorgwerk, installatie, bouw of horeca.
Inkomsten kunnen op verschillende manieren teruglopen. Je maakt minder declarabele uren, lopende opdrachten lopen vertraging op of klanten zoeken tijdelijk een andere oplossing. Ook nieuwe aanvragen kunnen blijven liggen, omdat je minder energie hebt voor acquisitie, klantcontact of marketing.
Daardoor gaat het niet alleen om omzet die direct wegvalt. Ook toekomstige omzet kan onder druk komen te staan als je tijdelijk niet zichtbaar of beschikbaar bent.
Welke kosten lopen door bij ziekte?
Als je tijdelijk minder of niet werkt, stoppen je kosten meestal niet automatisch. Privélasten zoals huur of hypotheek, boodschappen, energie, zorgverzekering, kinderopvang en leningen lopen vaak gewoon door.
Ook zakelijke kosten kunnen blijven staan. Denk aan je boekhouder, zakelijke verzekeringen, software, telefoon, internet, leasekosten, kantoorruimte, website, hosting en reserveringen voor belastingen.
Sommige kosten kun je tijdelijk verlagen, maar andere kosten zijn nodig om je bedrijf draaiende te houden. Daarom is het belangrijk om niet alleen naar je omzetverlies te kijken, maar vooral naar je maandelijkse tekort.
Hoe groot wordt je financiële tekort?
De belangrijkste vraag is: hoeveel geld kom je per maand tekort als je tijdelijk arbeidsongeschikt raakt? Een mogelijke rekensom is: Benodigd bedrag per maand – verwachte inkomsten tijdens ziekte = maandelijks tekort
Stel dat je als zzp’er maandelijks €2.500 nodig hebt om je privé- en zakelijke vaste lasten te betalen. Door ziekte kun je tijdelijk nog maar €1.000 per maand verdienen. Dan ontstaat er een tekort van €1.500 per maand.
Dat tekort loopt snel op:
- na 1 maand kom je €1.500 tekort;
- na 3 maanden is dat €4.500;
- na 6 maanden is dat €9.000;
- na 12 maanden is dat €18.000.
In dit voorbeeld lijkt een buffer van €5.000 misschien ruim, maar die is na iets meer dan drie maanden grotendeels op. Zonder berekening blijft arbeidsongeschiktheid vaak een abstract risico. Met een concrete berekening zie je sneller hoeveel financiële ruimte je echt hebt.
Wil je vooraf beter inschatten welk bedrag je nodig hebt bij ziekte? Dan kun je jouw arbeidsongeschiktheid berekenen en bekijken welk vangnet past bij jouw gewenste netto inkomen.
Welke vangnetten kun je regelen?
Er is niet één oplossing die voor iedere zzp’er werkt. De juiste keuze hangt af van je inkomen, vaste lasten, beroep, gezondheid, gezinssituatie en hoeveel zekerheid je wilt. In de praktijk kijken veel zelfstandigen naar drie opties: een eigen buffer, een arbeidsongeschiktheidsverzekering of een onderling vangnet.
Een eigen buffer geeft vrijheid. Je bepaalt zelf hoeveel je opzijzet en wanneer je het geld gebruikt. Voor korte ziekteperiodes kan dat voldoende zijn. Het nadeel is dat een buffer bij langdurige ziekte snel kan opraken.
Een arbeidsongeschiktheidsverzekering kan langdurige inkomensbescherming bieden. Als je door ziekte of een ongeval niet kunt werken, ontvang je onder voorwaarden een uitkering. Daar staat tegenover dat de premie voor sommige zzp’ers hoog kan zijn. Ook spelen wachttijd, medische acceptatie, uitsluitingen en gekozen dekking een belangrijke rol.
Een derde optie is een onderling vangnet, zoals een schenkkring. Daarbij ondersteunen zelfstandigen elkaar financieel wanneer iemand tijdelijk ziek is. Een schenkkring voor zzp’ers kan vooral interessant zijn voor zelfstandigen die een laagdrempelige oplossing zoeken voor de eerste periode van ziekte.
Je inkomen beschermen zonder onnodig hoge AOV-premie
Voor veel zzp’ers hoeft inkomensbescherming niet uit één oplossing te bestaan. Juist een combinatie kan financieel interessant zijn. Denk bijvoorbeeld aan een eigen buffer voor korte ziekteperiodes, een schenkkring voor de eerste periode van arbeidsongeschiktheid en een aanvullende AOV voor langdurige uitval.
Een AOV met een korte wachttijd keert sneller uit, maar is vaak duurder. Kies je voor een langere wachttijd, bijvoorbeeld twee jaar, dan hoeft de verzekeraar pas later uit te keren. Daardoor kan de maandelijkse premie lager uitvallen.
De eerste periode kun je dan opvangen met een buffer en/of schenkkring. Daarna kan een aanvullende AOV zorgen voor langdurige inkomensbescherming. Zo combineer je een betaalbaarder vangnet voor de eerste periode met extra zekerheid als arbeidsongeschiktheid langer duurt.
Maak arbeidsongeschiktheid financieel concreet
Arbeidsongeschikt raken als zzp’er betekent niet automatisch dat je direct in financiële problemen komt. Maar zonder inzicht in je maandelijkse tekort, buffer en vangnet weet je niet hoe lang je jouw inkomen kunt opvangen.
Door vooraf te berekenen welke inkomsten wegvallen, welke kosten doorlopen en hoeveel tekort er per maand ontstaat, maak je het risico concreet. Daarna kun je bewuster kiezen tussen een eigen buffer, een AOV, een schenkkring of een combinatie daarvan.
Zo regel je niet alleen iets voor ziekte, maar bescherm je vooral je inkomen en financiële rust.
