Schenken aan een kleinkind via je kind is in principe niet mogelijk als formele constructie: een schenking is een gift zonder voorwaarden, en je kunt je kind niet verplichten het geld door te geven aan je kleinkind. Wil je jouw kleinkind iets nalaten of schenken, dan doe je dat het beste rechtstreeks aan het kleinkind zelf. Toch zijn er situaties waarin een indirecte route via het kind een rol speelt, en het is goed om te weten hoe dat precies werkt.
Waarom schenken via je kind juridisch niet werkt
Een schenking is een overdracht om niet: je geeft iets weg zonder dat de ontvanger iets terug hoeft te doen. Dat betekent ook dat je er geen voorwaarden aan mag verbinden. Stel dat je jouw kind 10.000 euro schenkt met de afspraak “dit geld moet naar mijn kleinkind”, dan is die afspraak juridisch niet afdwingbaar. Zodra het geld op de rekening van je kind staat, is het van hem of haar. Je kind kan er vrij over beschikken en is niet verplicht het door te sluizen naar jouw kleinkind.
In de praktijk gaat het in veel families goed op basis van vertrouwen, maar rechtskracht heeft zo’n afspraak niet. Als je kind het geld voor iets anders gebruikt, heb je geen verhaal. Wil je zeker zijn dat jouw kleinkind het geld krijgt? Dan is de enige betrouwbare route een directe schenking aan het kleinkind.
Schenken aan kleinkind via kind: wanneer heeft het dan zin?
Er is één situatie waarin “via kind” wel een logische stap is: als je kleinkind nog minderjarig is. In dat geval hebben de ouders (jouw kind) het wettelijk gezag en beheren zij het vermogen van het minderjarige kind. Je schenkt dan formeel aan jouw kleinkind, maar het geld staat in beheer bij jouw kind als ouder. Dat is iets heel anders dan schenken aan je kind met de opdracht het door te geven.
Bij een schenking aan een minderjarig kleinkind gelden een paar praktische punten. De schenking wordt geregistreerd op naam van het kleinkind. De ouders beheren het geld totdat het kind meerderjarig is (18 jaar). Jij kunt als grootouder eventueel voorwaarden stellen via een notariële schenkingsakte, bijvoorbeeld dat het geld pas beschikbaar komt op een bepaalde leeftijd of voor een specifiek doel zoals studie of een eerste woning.
Directe schenking aan kleinkind: zo werkt het
Elke grootouder mag jaarlijks een belastingvrij bedrag schenken aan een kleinkind. De Belastingdienst stelt hiervoor jaarlijks een vrijstelling vast. In 2025 gaat het om een bedrag van naar schatting rond 2.690 euro per jaar (controleer het actuele bedrag bij de Belastingdienst, want dit wordt jaarlijks geïndexeerd). Schenk je meer, dan betaalt je kleinkind schenkbelasting over het meerdere.
Kleinkind tussen de 18 en 40 jaar? Dan bestaat er een eenmalig verhoogde vrijstelling, maar de bijzondere “jubelton” voor de eigen woning is per 2024 afgeschaft. Informeer bij de Belastingdienst of een notaris welke verhoogde vrijstellingen op dit moment gelden voor kleinkinderen in die leeftijdscategorie.
Vastleggen via een notariële akte
Voor kleinere jaarlijkse schenkingen is een notariële akte niet verplicht, maar voor grotere bedragen of als je voorwaarden wilt stellen, is het aan te raden. In een schenkingsakte kun je vastleggen:
- Dat het geld uitsluitend voor het kleinkind is bedoeld (en dus buiten een eventuele gemeenschap van goederen van de ouders valt).
- Dat het geld pas op een bepaalde leeftijd of bij een bepaalde gelegenheid vrijkomt.
- Een uitsluitingsclausule, zodat een eventuele toekomstige partner van je kleinkind geen aanspraak kan maken op het geschonken bedrag bij scheiding.
Dit zijn juist de beschermingen die je mist als je via je kind schenkt in plaats van rechtstreeks aan je kleinkind.
Wat als je kind zelf een schenking doorgeeft aan het kleinkind?
Stel dat jij je kind een schenking geeft (bijvoorbeeld de jaarlijkse vrijstelling) en je kind besluit uit eigen beweging een deel door te geven aan zijn of haar eigen kind (jouw kleinkind). Dat mag gewoon. Je kind schenkt dan vanuit eigen middelen aan het kleinkind. Over die gift tussen kind en kleinkind gelden de normale regels voor schenkingen tussen ouder en kind. Jij hebt daar juridisch niets mee te maken, en er is geen sprake van dubbele belasting zolang de vrijstellingen niet worden overschreden.
Wil je zeker weten dat jouw kleinkind daadwerkelijk iets ontvangt, dan is rechtstreeks schenken aan het kleinkind de kortste en meest betrouwbare weg. Een notaris kan je helpen om dit goed te regelen, zeker als het om grotere bedragen gaat of als je extra voorwaarden wilt stellen.
