Schenken aan neven en nichten is fiscaal een stuk minder voordelig dan schenken aan kinderen. Neven en nichten vallen in de hoogste tariefgroep van de schenkbelasting, waardoor een flink deel van de schenking naar de Belastingdienst gaat. Toch zijn er manieren om belasting te beperken, mits je weet hoe de regels werken.
Schenkbelasting bij neven en nichten: de tarieven
Neven en nichten vallen in tariefgroep II van de schenkbelasting. Dit is dezelfde groep als broers, zussen, ooms, tantes en andere derden. De tarieven in deze groep zijn aanzienlijk hoger dan die voor kinderen (tariefgroep I). Volgens de regels van de Belastingdienst betalen neven en nichten over de eerste schijf 30% belasting, en over het deel daarboven 40%. De exacte schijfgrenzen worden jaarlijks aangepast; raadpleeg de actuele tarieven op de website van de Belastingdienst.
Ter vergelijking: kinderen betalen 10% over de eerste schijf en 20% over het meerdere. Een neef of nicht betaalt dus drie keer zoveel belasting over dezelfde schenking als een kind. Dat verschil loopt bij grotere bedragen snel op.
Vrijstellingen bij schenken aan neven en nichten
Er bestaat geen speciale, verhoogde vrijstelling voor neven en nichten, zoals die er wel is voor kinderen (voor een eigen woning of studie). Voor neven en nichten geldt uitsluitend de algemene vrijstelling. Die vrijstelling bedroeg in 2022 naar schatting rond de € 2.274 per jaar. Dit bedrag wordt jaarlijks geïndexeerd; voor het actuele bedrag check je de Belastingdienst. Alles boven deze vrijstelling is belast.
Wil je meerdere jaren achter elkaar schenken, dan kun je de jaarlijkse vrijstelling steeds opnieuw benutten. Spreid je de schenkingen slim over meerdere jaren, dan bespaar je belasting zonder dat er speciale constructies voor nodig zijn.
Waarom schenken aan neven en nichten toch zinvol kan zijn
Ondanks de hoge tarieven kan schenken aan neven en nichten in bepaalde situaties verstandig zijn. Denk aan iemand zonder kinderen die zijn vermogen wil overdragen aan de volgende generatie in de familie. Als er geen directe erfgenamen zijn, is een neef of nicht vaak de logische ontvanger. Door bij leven te schenken in plaats van na overlijden, heeft de schenker meer controle over wie wat ontvangt en wanneer.
Bovendien geldt bij erfenis voor neven en nichten hetzelfde hoge tarief als bij schenkingen. Er is dus geen belastingvoordeel in het afwachten van een erfenis. Wie jaarlijks de vrijstelling benut, bespaart op lange termijn wel degelijk belasting.
Wanneer is schenken aan neven en nichten juist niet verstandig?
Schenken heeft altijd gevolgen voor je eigen financiële situatie. Houd rekening met de volgende punten voordat je besluit te schenken:
- Je eigen financiële buffer: schenk nooit geld dat je zelf nog nodig kunt hebben voor zorg, wonen of onverwachte kosten.
- Toeslagen en eigen bijdragen: een schenking kan invloed hebben op toeslagen of eigen bijdragen in de zorg van de ontvanger.
- Schenkbelasting voor de ontvanger: de neef of nicht betaalt de schenkbelasting zelf. Zorg dat zij weten dat ze aangifte moeten doen als de schenking boven de vrijstelling uitkomt.
- Herroepelijkheid: een schenking is in principe definitief. Wil je toch invloed houden, dan kun je in de schenkingsovereenkomst voorwaarden opnemen, maar dat vereist juridisch advies.
Aangifte schenkbelasting: wie regelt dat?
De neef of nicht als ontvanger is verplicht aangifte schenkbelasting te doen als de schenking boven de jaarlijkse vrijstelling uitkomt. De aangifte moet worden ingediend vóór 1 maart van het jaar na de schenking. De Belastingdienst stuurt daarna een aanslag. Het is verstandig om de schenking schriftelijk vast te leggen, zodat er bij vragen achteraf geen onduidelijkheid bestaat over het bedrag en de datum.
Bij grotere schenkingen of als je meerdere jaren wilt schenken, is het raadzaam een notaris of belastingadviseur in te schakelen. Die kan helpen om de schenking fiscaal zo voordelig mogelijk te structureren, binnen de grenzen van wat wettelijk is toegestaan.
Kort samengevat: schenken aan neven en nichten is duurder dan schenken aan kinderen, maar door slim gebruik te maken van de jaarlijkse vrijstelling kun je toch een deel van je vermogen overdragen zonder dat daar hoge belasting over wordt betaald. Plan het op tijd, leg het vast en laat je bij grotere bedragen adviseren.
