Pensioenopbouw is iets waar veel mensen pas laat bij stilstaan, terwijl het al begint op het moment dat je je eerste baan krijgt. Elke maand dat je werkt, leg je een klein stukje opzij voor later. Toch weten maar weinig mensen precies hoe dit werkt, hoeveel ze opbouwen en wat er gebeurt als ze van baan wisselen of een tijd niet werken. Dat is zonde, want hoe eerder je begrijpt hoe pensioen werkt, hoe beter je later af bent.
Hoe pensioen opbouwen in Nederland werkt
In Nederland bestaat pensioen uit drie lagen. De eerste laag is de AOW, de basisuitkering van de overheid die iedereen krijgt die lang genoeg in Nederland heeft gewoond of gewerkt. De tweede laag is het pensioen dat je via je werkgever opbouwt. De derde laag is aanvullend pensioen dat je zelf regelt, bijvoorbeeld via een lijfrente of een spaarproduct. De meeste werknemers merken de tweede laag het meest, omdat de werkgever automatisch een deel van het salaris inhoudt en afdraagt aan een pensioenfonds of verzekeraar. Dat geld groeit over de jaren, afhankelijk van de regeling die geldt voor jouw sector of bedrijf. Niet iedere werkgever biedt dezelfde regeling aan, dus het loont om te weten bij welk fonds jij bent aangesloten en wat de voorwaarden zijn.
Vanaf welke leeftijd je begint met sparen voor je pensioen
Sinds 1 januari 2024 mogen werknemers al vanaf 18 jaar beginnen met het opbouwen van pensioen via hun werkgever. Dat is nieuw, want voor de invoering van de nieuwe Pensioenwet was dat pas vanaf 21 jaar. Die drie jaar eerder starten klinkt misschien niet als veel, maar door het rendement dat pensioengeld over tijd kan opleveren, maakt dat op de lange termijn een flink verschil. Stel dat je op je 18e begint te werken en direct meedoet aan de pensioenregeling van je werkgever. Dan bouw je al járen op voordat iemand die op zijn 21e begint er ook maar een euro in heeft gestopt. Vroeg beginnen is dan ook een van de meest waardevolle dingen die je voor je toekomst kunt doen.
Hoeveel pensioen je opbouwt en wat dat bepaalt
Hoeveel je uiteindelijk opbouwt, hangt af van meerdere factoren. Je salaris speelt een grote rol, maar ook het aantal jaren dat je werkt, de hoogte van de pensioenpremie en het soort regeling dat je werkgever aanbiedt. Er zijn regelingen waarbij je een vast bedrag krijgt als je met pensioen gaat, maar steeds vaker wordt overgegaan op een regeling waarbij je inleg en het rendement daarop samen bepalen wat je later ontvangt. Dat brengt meer onzekerheid met zich mee, maar ook meer transparantie over wat er met je geld gebeurt. Kijk regelmatig op mijnpensioenoverzicht.nl om te zien hoeveel je tot nu toe hebt opgebouwd en wat je later verwacht te ontvangen. Veel mensen schrikken van de lage bedragen die ze zien en besluiten dan zelf extra te gaan sparen of beleggen voor later.
Wat er gebeurt als je niet in loondienst werkt
Niet iedereen bouwt automatisch pensioen op. Zelfstandigen zonder personeel, zoals zzp’ers, vallen buiten de verplichte werkgeversregeling. Zij moeten zelf iets regelen om later genoeg inkomen te hebben. Dat kan via een lijfrenteverzekering, een bankspaarproduct of door te beleggen. De fiscus biedt daarvoor een aftrekmogelijkheid, de zogeheten jaarruimte, waarmee je belastingvoordeel kunt behalen als je zelf iets opzij zet. Ook mensen die tijdelijk niet werken, door zorgtaken of werkloosheid, bouwen in die periode geen pensioen op via een werkgever. Het gat dat dan ontstaat, hoeft niet onoverbrugbaar te zijn, maar het vraagt wel dat je er bewust mee omgaat. Wie pas op zijn 50e ontdekt dat er weinig is opgebouwd, heeft veel minder tijd om dat te herstellen dan iemand die op zijn 30e al nadenkt over de toekomst.
Veelgestelde vragen over pensioenopbouw
Wat is het verschil tussen AOW en aanvullend pensioen?
AOW is een basisuitkering van de overheid. Iedereen die lang genoeg in Nederland heeft gewoond of gewerkt, krijgt AOW zodra hij of zij de AOW-leeftijd bereikt. Aanvullend pensioen is wat je opbouwt via je werkgever of zelf regelt. Dat aanvullende deel bepaalt voor een groot deel hoe comfortabel je later leeft, want de AOW alleen is voor de meeste mensen niet genoeg om alle vaste kosten van te betalen.
Hoe kan ik zien hoeveel pensioen ik tot nu toe heb opgebouwd?
Via de website mijnpensioenoverzicht.nl zie je een overzicht van al het pensioen dat je hebt opgebouwd bij verschillende pensioenfondsen en verzekeraars. Je kunt er ook zien wat je verwacht te ontvangen als je met pensioen gaat. Inloggen doe je met DigiD.
Wat gebeurt er met mijn opgebouwde pensioen als ik van baan wissel?
Het pensioen dat je al hebt opgebouwd, blijft staan bij het pensioenfonds van je vorige werkgever. Je verliest het niet. Bij je nieuwe baan begin je pensioen opbouwen bij het fonds dat bij die werkgever hoort. Op mijnpensioenoverzicht.nl zie je alles bij elkaar staan, ook van vroegere werkgevers.
Kan ik als zzp’er ook pensioen opbouwen?
Als zelfstandige bouw je niet automatisch pensioen op via een werkgever. Je moet dat zelf regelen. Dat kan via een lijfrenteverzekering of banksparen. De belastingdienst biedt daarvoor een aftrekmogelijkheid, de jaarruimte, waarmee je een deel van je inleg mag aftrekken van je belastbaar inkomen.
