Liquiditeit en solvabiliteit zijn twee maatstaven die laten zien hoe gezond een bedrijf of organisatie er financieel voor staat. Liquiditeit gaat over de vraag of je op korte termijn je rekeningen kunt betalen. Solvabiliteit kijkt verder: kan de organisatie ook op de lange termijn aan haar verplichtingen voldoen? Beide begrippen zeggen iets anders, en je hebt ze allebei nodig om een volledig beeld te krijgen.
Wat is liquiditeit?
Liquiditeit laat zien in hoeverre een bedrijf zijn kortlopende schulden kan betalen met de middelen die op korte termijn beschikbaar zijn. Denk aan het saldo op de bankrekening, openstaande vorderingen die op korte termijn binnenkomen, en voorraden. Kun je de leverancier volgende maand betalen? Dan is je liquiditeit in orde.
Er zijn twee veelgebruikte maatstaven om liquiditeit te berekenen:
- Current ratio: vlottende activa gedeeld door kortlopende schulden. Een uitkomst van 1,5 of hoger wordt vaak als gezond beschouwd. Dit betekent dat je voor elke euro aan kortlopende schulden 1,50 euro aan vlottende activa hebt.
- Quick ratio (ook wel acid test): dezelfde berekening, maar dan zonder de voorraden mee te tellen. Voorraden zijn immers niet altijd snel in geld om te zetten. Een quick ratio van 1 of hoger geeft aan dat je ook zonder voorraden je kortetermijnverplichtingen kunt dekken.
Een concreet voorbeeld: stel, je bedrijf heeft 80.000 euro aan vlottende activa (kas, debiteuren en voorraden) en 50.000 euro aan kortlopende schulden. De current ratio is dan 80.000 / 50.000 = 1,6. Dat is een gezonde score. Zijn de voorraden 30.000 euro waard, dan is de quick ratio (80.000 – 30.000) / 50.000 = 1,0. Dat is net voldoende.
Een lage liquiditeit is een alarmsignaal. Het betekent dat de organisatie moeite kan hebben om salarissen, facturen of belastingen op tijd te betalen, zelfs als ze op papier winstgevend is. Een bedrijf kan failliet gaan puur omdat het op het verkeerde moment geen geld beschikbaar heeft, ook al is het in theorie gezond.
Wat is solvabiliteit?
Solvabiliteit geeft aan in welke mate een organisatie haar totale schulden kan terugbetalen als je alles op een rij zet. Het gaat hier om de verhouding tussen eigen vermogen en vreemd vermogen (schulden), inclusief langlopende leningen. Waar liquiditeit zich richt op de komende maanden, kijkt solvabiliteit naar de financiële stevigheid over jaren.
Een gangbare manier om solvabiliteit te berekenen:
Solvabiliteitsratio = eigen vermogen / totaal vermogen × 100%
Is de uitkomst 40%, dan is 40% van het totale vermogen gefinancierd met eigen middelen. Hoe hoger dit percentage, hoe minder afhankelijk de organisatie is van schuldeisers en hoe groter de buffer bij tegenslagen. Een ratio van 25 tot 40% wordt in veel sectoren als acceptabel beschouwd, al verschilt dit per branche.
Een lage solvabiliteit betekent dat een groot deel van het vermogen gefinancierd is met schulden. Dat is niet per definitie fout, maar het vergroot de kwetsbaarheid. Bij tegenvallende resultaten of stijgende rente kan de schuldenlast snel te zwaar worden.
Liquiditeit en solvabiliteit: de samenhang
Beide begrippen vullen elkaar aan en kunnen tegelijkertijd een heel ander signaal geven. Een bedrijf kan solvabel zijn (veel eigen vermogen, weinig schulden) maar toch in liquiditeitsproblemen raken. Dat gebeurt bijvoorbeeld als het vermogen vastzit in gebouwen of machines die je niet snel kunt verkopen, terwijl de rekeningen wél op korte termijn betaald moeten worden.
Omgekeerd kan een bedrijf tijdelijk goede liquiditeit hebben, maar structureel te veel schulden opgebouwd hebben. Op de korte termijn loopt het dan goed, maar de basis is zwak. Banken, investeerders en leveranciers kijken daarom altijd naar beide maatstaven samen, nooit naar één van de twee in isolatie.
| Liquiditeit | Solvabiliteit | |
|---|---|---|
| Tijdshorizon | Korte termijn (weken tot maanden) | Lange termijn (jaren) |
| Vraag | Kunnen we nu onze schulden betalen? | Is onze financiële basis solide? |
| Maatstaf | Current ratio, quick ratio | Solvabiliteitsratio (eigen/totaal vermogen) |
| Gevaar bij lage score | Betalingsproblemen, faillissement | Kwetsbaarheid bij tegenslag, kredietproblemen |
Wanneer moet je welke maatstaf gebruiken?
Wil je weten of een organisatie de komende maanden de deuren open kan houden? Kijk dan naar de liquiditeit. Wil je beoordelen of een bedrijf een goede langetermijnpartner of investeringskandidaat is? Dan telt de solvabiliteit zwaarder mee. Voor een bank die een lening beoordeelt, zijn beide relevant: de liquiditeit bepaalt of je de maandelijkse aflossingen kunt betalen, de solvabiliteit bepaalt of er genoeg buffer is als het misgaat.
Voor non-profitorganisaties en culturele instellingen gelden dezelfde principes. Subsidies en projectfinanciering kunnen de liquiditeit tijdelijk opstuwen, maar als het eigen vermogen structureel laag is, blijft de organisatie kwetsbaar bij uitblijvende subsidies of onverwachte kosten.
Veelgestelde vragen over liquiditeit en solvabiliteit
Wat is het verschil tussen liquiditeit en solvabiliteit in één zin?
Liquiditeit gaat over betalen op korte termijn; solvabiliteit over de financiële gezondheid op de lange termijn.
Kan een bedrijf failliet gaan terwijl het solvabel is?
Ja. Als een solvabel bedrijf te weinig liquide middelen heeft om lopende rekeningen te betalen, kan het in betalingsproblemen komen en failliet worden verklaard, ook al is het vermogen op papier positief.
Wat is een goede current ratio?
Een current ratio van 1,5 of hoger wordt vaak als gezond beschouwd. Onder de 1,0 betekent dat de kortlopende schulden groter zijn dan de vlottende activa, wat een risico is.
Wat is een goede solvabiliteitsratio?
Dit verschilt per sector, maar een ratio van 25 tot 40% wordt in veel branches als acceptabel gezien. Hoe hoger, hoe onafhankelijker de organisatie van schulden.
Het bewaken van zowel liquiditeit als solvabiliteit is niet alleen een taak voor de boekhouder. Als eigenaar, bestuurder of manager geeft regelmatig inzicht in beide ratio’s je een vroeg signaal als de financiële positie van je organisatie onder druk komt te staan, zodat je op tijd kunt bijsturen.
