EBIT en EBITDA zijn twee winstmaatstaven die je gebruikt om de winstgevendheid van een bedrijf te beoordelen, los van belastingen, rente en afschrijvingen. Ze horen bij de fundamentele analyse en geven je als belegger of analist een beter beeld van wat een bedrijf operationeel verdient, zonder dat de financieringsstructuur of het belastingregime het beeld vertekent.
Beide begrippen duiken regelmatig op in jaarverslagen, beleggersrapporten en overnamegesprekken. Het verschil zit in één extra stap: EBITDA telt bovenop EBIT ook de afschrijvingen op vaste en immateriële activa terug. Hieronder leg ik precies uit wat dat betekent, hoe je ze berekent en wanneer je welke maatstaf gebruikt.
Wat betekenen EBIT en EBITDA?
EBIT staat voor “Earnings Before Interest and Taxes”, oftewel winst vóór rente en belastingen. Het laat zien hoeveel een bedrijf verdient met zijn kernactiviteiten, zonder dat de manier waarop het gefinancierd is (veel of weinig schuld) de uitkomst beïnvloedt. Betaalt een bedrijf veel rente omdat het veel leent? Dat zie je niet terug in de EBIT. Daardoor zijn bedrijven met verschillende financieringsstructuren beter te vergelijken.
EBITDA staat voor “Earnings Before Interest, Taxes, Depreciation and Amortization”. Depreciation is de afschrijving op materiële vaste activa (zoals machines of gebouwen), amortization de afschrijving op immateriële activa (zoals patenten of goodwill). Door die afschrijvingen ook buiten beschouwing te laten, benadert EBITDA de operationele kasstroom van een bedrijf. Afschrijvingen zijn namelijk boekhoudkundige kosten zonder directe gelduitstroom.
Hoe bereken je EBIT?
De basisformule voor EBIT is simpel:
EBIT = Nettoomzet min alle operationele kosten (exclusief rente en belastingen)
Je kunt het ook van onderaf berekenen, vanuit de nettowinst:
EBIT = Nettowinst + betaalde rente + betaalde belastingen
Stel: een bedrijf heeft een omzet van 10 miljoen euro, operationele kosten (inclusief afschrijvingen) van 7,5 miljoen euro, betaalt 300.000 euro rente en 200.000 euro belasting. De nettowinst is dan 2 miljoen euro. De EBIT is 2 miljoen + 300.000 + 200.000 = 2,5 miljoen euro.
Hoe bereken je EBITDA?
EBITDA bouw je voort op de EBIT door de afschrijvingen erbij op te tellen:
EBITDA = EBIT + afschrijvingen op materiële activa + afschrijvingen op immateriële activa
Stel dat het bedrijf uit het voorbeeld hierboven jaarlijks 400.000 euro afschrijft op machines en 100.000 euro op een patent. Dan is de EBITDA: 2,5 miljoen + 400.000 + 100.000 = 3 miljoen euro.
| Onderdeel | Bedrag |
|---|---|
| Omzet | 10.000.000 |
| Operationele kosten (incl. afschrijvingen) | -7.500.000 |
| EBIT | 2.500.000 |
| Afschrijvingen (materieel + immaterieel) | +500.000 |
| EBITDA | 3.000.000 |
Wanneer gebruik je EBIT en wanneer EBITDA?
EBIT is handig als je bedrijven wil vergelijken die in hetzelfde land opereren met vergelijkbare belastingtarieven. Het geeft een goed beeld van de operationele winstgevendheid, inclusief de werkelijke slijtage van bezittingen. Bedrijven die veel investeren in dure machines of gebouwen hebben hoge afschrijvingen, en die zie je terug in de EBIT.
EBITDA gebruik je vaker bij internationale vergelijkingen of bij kapitaalintensieve sectoren zoals telecom, energie of vastgoed. Omdat afschrijvingen sterk kunnen verschillen per land (door andere regels) en per bedrijf (door andere investeringskeuzes), maakt EBITDA de vergelijking eerlijker. Ook bij overnames is EBITDA een veelgebruikte maatstaf: de koopprijs wordt vaak uitgedrukt als een veelvoud van de EBITDA, bijvoorbeeld “het bedrijf is overgenomen voor 6x EBITDA”.
Een belangrijk nadeel van EBITDA is dat het de kapitaalkosten negeert. Een bedrijf dat elk jaar voor tientallen miljoenen investeert in nieuwe machines heeft die afschrijvingen écht als kosten, ook al staan ze niet in de EBITDA. EBITDA kan daardoor een te rooskleurig beeld geven van hoe winstgevend een bedrijf werkelijk is.
EBIT-marge en EBITDA-marge
In de praktijk werk je naast de absolute bedragen ook met marges, want die maken vergelijking tussen groot en klein mogelijk:
- EBIT-marge = EBIT gedeeld door omzet, uitgedrukt in procenten
- EBITDA-marge = EBITDA gedeeld door omzet, uitgedrukt in procenten
Een bedrijf met een omzet van 10 miljoen en een EBITDA van 3 miljoen heeft een EBITDA-marge van 30%. Hoe hoger de marge, hoe efficiënter het bedrijf zijn omzet omzet in operationele winst. In sectoren met lage marges (supermarkten, groothandel) liggen EBITDA-marges vaak tussen de 3 en 8%. In sectoren met hoge marges (software, farmacie) kunnen ze oplopen tot boven de 30 of 40%.
Veelgestelde vragen over EBIT en EBITDA
Is EBITDA hetzelfde als operationele kasstroom?
Nee, maar ze liggen dicht bij elkaar. EBITDA houdt geen rekening met veranderingen in werkkapitaal (zoals hogere voorraden of een langere betalingstermijn van klanten). De werkelijke operationele kasstroom uit het kasstroomoverzicht is daardoor vaak iets anders dan de EBITDA.
Welke maatstaf is betrouwbaarder?
Dat hangt af van het doel. Voor een eerste snelle vergelijking is EBITDA handig. Voor een diepere analyse van de werkelijke winstgevendheid, inclusief wat het kost om het bedrijf draaiende te houden, geeft EBIT (of zelfs de nettowinst) een vollediger beeld.
Kan EBITDA negatief zijn?
Ja. Als een bedrijf meer operationele kosten maakt dan omzet, is ook de EBITDA negatief. Dit komt voor bij startups of bedrijven die sterk groeien en veel kosten maken vóór ze winstgevend zijn.
Kort samengevat: gebruik EBIT als je wilt weten wat een bedrijf operationeel verdient met inbegrip van de afschrijvingen, en EBITDA als je de kasstoomkracht wilt inschatten of bedrijven internationaal wilt vergelijken. Beide maatstaven zeggen iets zinvols, maar geen van beide vertelt het volledige verhaal. Combineer ze altijd met andere kengetallen, zoals de vrije kasstroom en de schuldratio, voor een compleet beeld.
