Je kunt de overwaarde van een huis schenken aan je ex-partner, en dat is bij een scheiding soms de meest praktische oplossing. Dit betekent dat jij jouw deel van de overwaarde overdraagt zonder daarvoor iets terug te vragen. Het is een bewuste keuze met financiële en fiscale gevolgen die je niet moet onderschatten.
Bij een scheiding moet de overwaarde van de gezamenlijke woning verdeeld worden. Dat kan via uitkoop, verkoop van de woning, of door de overwaarde te schenken. Die laatste optie klinkt simpel, maar er zitten een paar belangrijke haken en ogen aan.
Wanneer is overwaarde schenken aan je ex-partner zinvol?
Soms wil je dat de kinderen in de vertrouwde woning kunnen blijven wonen, of is het je ex-partner simpelweg niet mogelijk de overwaarde zelf te financieren. In die gevallen kan schenken een uitweg bieden. Je geeft dan jouw helft van de overwaarde weg, zodat je ex-partner de woning kan overnemen zonder een grote hypotheek te hoeven afsluiten.
Het kan ook een rol spelen bij een minnelijke regeling. Als de scheiding al veel stress en kosten met zich meebrengt, kiezen sommige mensen er bewust voor om de overwaarde niet op te eisen, om het proces te versnellen of om goodwill te tonen tegenover de kinderen.
Wat zijn de fiscale gevolgen van overwaarde schenken aan je ex-partner?
Hier wordt het concreet. Een schenking aan een ex-partner valt niet onder de vrijstelling voor partners, omdat jullie op het moment van de schenking niet meer fiscale partners zijn. Je ex-partner betaalt schenkbelasting als een “derde”, wat betekent een hoger tarief dan bij partners of kinderen. Naar schatting rond 2026 gelden voor schenkingen aan derden tarieven van 30% over de eerste circa 138.642 euro en 40% daarboven (check de actuele bedragen bij de Belastingdienst, want die grens wordt jaarlijks bijgesteld).
Er is wel een jaarlijkse vrijstelling voor schenkingen aan derden, maar die is relatief laag (naar schatting rond 2026 iets meer dan 2.000 euro per jaar). Bij een overwaarde van tienduizenden euro’s heeft je ex-partner dus een flinke belastingrekening te verwachten. Dit is een punt dat veel mensen niet op tijd inzien.
Tip: bespreek altijd eerst met een notaris of belastingadviseur of er slimmere alternatieven zijn, zoals een lagere uitkoopprijs of een betalingsregeling, die fiscaal gunstiger uitpakken dan een schenking.
Overwaarde schenken aan ex-partner: de praktische stappen
- Laat de woning taxeren. Voordat je iets kunt schenken, moet de actuele waarde van het huis vastgesteld worden door een erkend taxateur.
- Bereken de overwaarde. Trek de openstaande hypotheekschuld af van de taxatiewaarde. De helft van dat bedrag is jouw aandeel.
- Leg de schenking vast via de notaris. Een mondelinge afspraak is niet voldoende. De eigendomsoverdracht van het huis en de schenking moeten notarieel worden vastgelegd in een akte van verdeling.
- Doe aangifte schenkbelasting. Je ex-partner moet aangifte doen bij de Belastingdienst. Dit geldt zodra de schenking boven de vrijstellingsgrens uitkomt.
- Regel de hypotheek opnieuw. De bank moet akkoord gaan met de nieuwe eigendomssituatie. Je ex-partner moet de hypotheek kunnen dragen op eigen naam.
Risico’s en valkuilen
Het grootste risico is dat je de schenking later niet meer kunt terugdraaien. Zodra de notariële akte getekend is, is de overdracht definitief. Dat geldt ook als je financiële situatie later verandert.
Een tweede valkuil is dat je ex-partner de schenkbelasting misschien niet kan betalen. Die rekening ligt bij de ontvanger, niet bij de schenker. Als dat niet vooraf goed geregeld is, kan dit tot conflicten leiden, juist als de relatie al moeizaam is.
Vergeet ook niet dat jij als schenker mogelijk vermogensbelasting (box 3) mist over een bedrag dat je eigenlijk had kunnen ontvangen. Het weggeven van overwaarde heeft dus ook gevolgen voor jouw eigen financiële positie in de jaren daarna.
Alternatieven voor schenken
Schenken is niet de enige manier om je ex-partner tegemoet te komen. Soms is een lagere uitkoopsom (met een onderbouwde redenering) fiscaal gunstiger dan een officiële schenking. Ook een betalingsregeling waarbij de overwaarde in termijnen wordt uitbetaald kan helpen als je ex-partner de liquiditeit nu niet heeft. Een andere optie is het gezamenlijk verkopen van de woning, zodat de overwaarde direct wordt verdeeld zonder dat er een schenking nodig is.
De beste keuze hangt af van jullie specifieke situatie: de hoogte van de overwaarde, de fiscale positie van beide partijen, en of er kinderen in het spel zijn. Laat je altijd adviseren door een notaris en eventueel een belastingadviseur voordat je een beslissing neemt. Zo voorkom je dat een goed bedoeld gebaar achteraf een dure vergissing blijkt.
