Schenken onder bewind betekent dat je iemand geld schenkt, maar dat dit geld niet vrij beschikbaar is voor de ontvanger. Het staat onder beheer van een bewindvoerder of wordt vastgezet op een speciale rekening, zodat het pas later of onder bepaalde voorwaarden beschikbaar komt. Dit is een nuttige manier om te schenken aan iemand die (nog) niet verantwoordelijk met geld kan omgaan, zoals een jong kind of iemand met schulden.
Schenken met bewind is een juridische constructie waarbij jij als schenker bepaalt dat de ontvanger zelf geen zeggenschap heeft over het geld. Dat klinkt streng, maar het beschermt het geschonken vermogen. De ontvanger profiteert er uiteindelijk wel van, maar op het moment en de manier die jij hebt vastgelegd.
Waarom kiezen voor schenken onder bewind?
De meest voorkomende reden is schenken aan minderjarige kinderen of kleinkinderen. Een kind van acht jaar kan niet zelf over een erfenis of schenking beschikken, en ook als iemand achttien wordt, wil je als schenker misschien niet dat het geld meteen wordt opgemaakt. Met een bewindclausule in de schenkingsakte bepaal je tot welke leeftijd het bewind loopt, bijvoorbeeld tot het 25e of 30e levensjaar.
Een andere reden is schenken aan iemand met schulden. Zonder bewindclausule kunnen schuldeisers beslag leggen op een schenking. Met bewind is het geld beter beschermd, omdat een bewindvoerder het beheer voert en het niet zomaar opgeëist kan worden.
Hoe stel je bewind in bij een schenking?
Je kunt bewind op twee manieren instellen:
- Via een notariële akte. Bij een formele schenking, of als je bewind opneemt in een testament, legt een notaris de voorwaarden vast. Je bepaalt dan zelf wie de bewindvoerder is en hoe lang het bewind duurt.
- Via een speciale bankrekening met beheer. Sommige banken bieden een spaarrekening aan waarbij het beheer automatisch is geregeld. ABN AMRO biedt bijvoorbeeld de “Schenken met Beheer Spaarrekening” aan, waarmee je een schenking onder bewind kunt vastleggen. Zo’n rekening sluit je altijd af met hulp van een adviseur.
Welke route je kiest, hangt af van de situatie. Gaat het om grote bedragen of wil je gedetailleerde voorwaarden vastleggen? Kies dan voor een notariële akte. Gaat het om kleinere, regelmatige schenkingen aan een kind? Dan kan een beheerde spaarrekening een praktische en goedkopere oplossing zijn.
De bewindvoerder: wie is dat en wat doet die?
De bewindvoerder beheert het geld namens de ontvanger. Dat kan een ouder zijn, een andere familielid of een professionele bewindvoerder. De bewindvoerder mag niet zomaar alles doen met het geld. Hij of zij handelt in het belang van de ontvanger en moet zich vaak verantwoorden, zeker als de rechtbank toezicht houdt.
Als je als ouder bewindvoerder bent over een schenking aan je eigen kind, houd dan rekening met de regels rondom tegenstrijdig belang. Een notaris kan je adviseren hoe je dit correct opzet, zodat jij als ouder niet zowel schenker als beheerder bent zonder extra waarborgen.
Schenken onder bewind en de belasting
Een schenking onder bewind is gewoon belastbaar als het de vrijstellingen overschrijdt. Het bewind verandert niets aan de schenkbelasting. De ontvanger betaalt schenkbelasting op het moment dat de schenking wordt gedaan, niet pas als het bewind eindigt. De jaarlijkse vrijstellingen van de Belastingdienst gelden ook hier gewoon.
Wat wél een aandachtspunt is: als het bewind pas eindigt als iemand een bepaalde leeftijd bereikt, wordt de schenking fiscaal gezien toch op het moment van schenken belast. Dit kan voor verwarring zorgen, maar de Belastingdienst kijkt naar het moment van de juridische overdracht, niet naar het moment van beschikbaarheid.
Wanneer is schenken onder bewind juist niet slim?
Als de ontvanger financieel zelfredzaam is en je vertrouwen hebt in zijn of haar bestedingsgedrag, is bewind eigenlijk onnodig. Het brengt administratie met zich mee, en soms ook kosten voor een professionele bewindvoerder. Overweeg in dat geval een gewone schenking, eventueel met een afspraak of aanbeveling over het gebruik, maar zonder juridische beperkingen.
Ook als je snel wilt schenken en er geen ingewikkelde familiesituatie speelt, is een notariële bewindconstructie misschien te zwaar. Een simpele schenking met gebruikmaken van de jaarlijkse vrijstelling is dan een stuk eenvoudiger.
Schenken onder bewind is dus een instrument met een duidelijk doel: geld overdragen, maar de ontvanger beschermen. Het werkt het best als je het zorgvuldig instelt, bij voorkeur met een notaris, en de bewindvoerder goed kiest. Zo blijft de schenking beschermd én zinvol.
