Schenken onder schuldigerkenning betekent dat je als ouder een bedrag schenkt aan je kind, maar dat bedrag niet daadwerkelijk uitbetaalt. In plaats daarvan erken je een schuld aan het kind: je verklaart dat je dat bedrag verschuldigd bent. Het geld blijft in jouw bezit, maar het kind heeft recht op dat bedrag wanneer jij overlijdt. Dit wordt ook wel een schenking op papier of een “schuldigerkenning uit vrijgevigheid” genoemd, zoals de Belastingdienst het officieel omschrijft.
Deze constructie is populair als manier om belasting te besparen bij de erfenis, maar er zitten wel strikte regels aan vast. Als je die regels niet volgt, erkent de Belastingdienst de schenking niet en betaalt je kind alsnog erfbelasting over het volledige bedrag.
Hoe schenken onder schuldigerkenning precies werkt
Bij een gewone schenking maak je geld over naar je kind. Bij een schenking onder schuldigerkenning doe je dat niet. Je legt schriftelijk vast dat je een bedrag aan je kind schuldig bent, alsof je een lening bij je kind hebt afgesloten. Het kind “leent” jou als het ware het geschonken bedrag terug. Die schuld staat in een notariële akte en telt als schenking in het jaar dat je de akte laat opmaken.
Omdat de schenking al is vastgelegd, valt het bedrag later bij jouw overlijden niet meer volledig onder de erfenis. Het kind hoeft er dan geen erfbelasting over te betalen, maar mogelijk wel schenkbelasting, tenzij je gebruik hebt gemaakt van de jaarlijkse vrijstellingen.
De drie voorwaarden waar je aan moet voldoen
De Belastingdienst stelt drie harde eisen aan een schenking op papier. Voldoe je hier niet aan, dan wordt de schenking niet erkend en wordt het bedrag alsnog bij de erfenis opgeteld.
- Notariële akte verplicht. De schuldigerkenning moet worden vastgelegd bij de notaris. Een handgeschreven verklaring of een onderhandse akte is niet voldoende.
- Rente van minimaal 6% per jaar. Je moet jaarlijks minimaal 6% rente betalen over het geleende bedrag aan je kind. Die rente moet je daadwerkelijk overmaken; op papier noteren is niet genoeg.
- Rente moet elk jaar worden uitbetaald. Sla je een jaar over? Dan kan de Belastingdienst de schenking over dat jaar alsnog als onderdeel van de erfenis beschouwen.
Die renteverplichting van 6% is een belangrijk punt dat mensen soms vergeten. Op een geschonken bedrag van 20.000 euro betekent dit een jaarlijkse rentebetaling van 1.200 euro. Dat geld gaat daadwerkelijk naar het kind en mag niet worden verrekend of uitgesteld.
Waarom ouders kiezen voor deze constructie
Het voordeel is vooral fiscaal. Door nu al een schenking vast te leggen, maak je gebruik van de jaarlijkse schenkingsvrijstellingen. Ouders mogen jaarlijks een vrijgesteld bedrag schenken aan hun kinderen (de exacte vrijstelling wordt jaarlijks vastgesteld door de overheid; controleer het actuele bedrag via de Belastingdienst). Wat boven die vrijstelling uitkomt, betaalt schenkbelasting, maar dat tarief is vaak lager dan het erfbelastingtarief bij een grotere erfenis.
Doordat het geld niet werkelijk wordt overgemaakt, blijft de ouder beschikbaar over het vermogen. Dit is handig als je het geld nog nodig hebt voor je eigen levensonderhoud of zorg, maar je kind later toch een voordeel wil geven.
Wanneer is het juist NIET verstandig?
Schenken onder schuldigerkenning is niet voor iedereen geschikt. Heb je moeite om jaarlijks de 6% rente daadwerkelijk over te maken? Dan loop je het risico dat de constructie alsnog niet werkt. Ook als je vermogen relatief beperkt is, wegen de notariskosten en de administratieve rompslomp misschien niet op tegen het belastingvoordeel.
Verder geldt: overlijdt de schenker binnen 180 dagen na het vastleggen van de schuldigerkenning, dan telt de schenking in principe alsnog mee voor de erfbelasting. Dit is een wettelijke bepaling om te voorkomen dat mensen vlak voor overlijden snel schenkingen regelen.
Stap voor stap: zo regel je het
- Bespreek met een notaris of een financieel adviseur of de constructie zinvol is in jouw situatie.
- Laat de notaris een schuldigerkenningsakte opstellen. Daarin staat het bedrag, de datum en de renteverplichting.
- Doe elk jaar aangifte schenkbelasting als het bedrag boven de vrijstelling uitkomt.
- Betaal jaarlijks de 6% rente aan het kind en bewaar bewijs van die betalingen (bijvoorbeeld bankafschriften).
- Houd bij overlijden de akte beschikbaar voor de afwikkeling van de nalatenschap.
Veelgestelde vragen
Mag het ook zonder notaris? Nee. De Belastingdienst accepteert alleen een schuldigerkenning die is vastgelegd in een notariële akte. Een onderhandse verklaring heeft geen fiscale werking.
Wat als ik de rente een jaar niet betaal? Dan loop je het risico dat de Belastingdienst die specifieke schenking niet erkent. Het bedrag kan dan alsnog als onderdeel van de erfenis worden beschouwd en erfbelasting uitlokken.
Kan ik ook schenken aan kleinkinderen? Ja, de constructie werkt ook richting kleinkinderen, maar de vrijstellingen en tarieven zijn anders dan bij kinderen. Raadpleeg een notaris of belastingadviseur voor de juiste aanpak.
Telt de rente die het kind ontvangt als inkomen? In de meeste gevallen valt ontvangen rente in box 3 (vermogen), niet als belastbaar inkomen in box 1. Maar de precieze fiscale behandeling hangt af van de persoonlijke situatie; laat dit toetsen door een adviseur.
Schenken onder schuldigerkenning kan een slimme manier zijn om vermogen alvast gedeeltelijk over te dragen zonder direct geld te hoeven uitkeren. Het vereist wel discipline: de jaarlijkse rentebetaling is geen papieren formaliteit, maar een harde eis. Laat de akte altijd opstellen door een notaris en houd je administratie goed bij, dan is dit een betrouwbare en erkende constructie binnen de Nederlandse belastingwetgeving.
