Een schenking voor de aankoop van een woning kan flink helpen bij het bij elkaar krijgen van je eigen inbreng. Krijg je geld geschonken dat je gebruikt voor de aankoop van een eigen woning, dan heeft dat ook gevolgen voor je hypotheek: het geschonken bedrag verlaagt namelijk de maximale eigenwoningschuld die je mag hebben. Dat klinkt technisch, maar in de praktijk heeft het een directe invloed op hoeveel hypotheekrente je mag aftrekken.
Wat het effect is van schenken voor de aankoop van een woning
Als je een woning koopt en daarvoor een schenking ontvangt, telt dat bedrag mee bij de bijleenregeling. Die regeling bepaalt hoeveel hypotheek je maximaal mag hebben om de rente nog volledig af te mogen trekken. Kort gezegd: hoe meer eigen geld je inbrengt bij de aankoop (inclusief schenkingen), hoe lager je maximale eigenwoningschuld uitvalt. De hypotheekrente is alleen aftrekbaar over het deel van de lening dat binnen die eigenwoningschuld valt.
Stel dat een woning kost en je 30.000 euro geschonken krijgt van je ouders. Dan ga je niet de volledige aankoopprijs lenen, maar 30.000 euro minder. Dat verlaagt je eigenwoningschuld. Over dat lagere bedrag mag je de rente aftrekken. Het deel dat je boven die grens zou lenen, valt in box 3 en levert geen renteaftrek op. Een schenking bij aankoop van een woning is dus goed voor je portemonnee op korte termijn, maar het is goed om te weten dat je hypotheekmogelijkheden daardoor ook anders worden berekend.
Schenkingsvrijstelling voor de eigen woning
Tot en met 2023 kende Nederland de zogenoemde “jubelton”: een eenmalige hoge vrijstelling voor schenkingen specifiek bedoeld voor de eigen woning. Die vrijstelling is inmiddels afgeschaft. Vanaf 2024 geldt die bijzondere verhoogde vrijstelling voor de eigen woning niet meer. Wat nog wel bestaat, zijn de reguliere schenkingsvrijstellingen.
Ouders mogen hun kinderen jaarlijks een bedrag schenken zonder dat er schenkbelasting betaald hoeft te worden. Naar schatting ligt die jaarlijkse vrijstelling voor schenkingen van ouders aan kinderen rond de 6.000 euro in 2026, maar controleer het actuele bedrag via de Belastingdienst, want dit bedrag wordt jaarlijks aangepast. Daarnaast bestaat er een eenmalig verhoogde vrijstelling van ouders aan kinderen tussen de 18 en 40 jaar, die iets hoger uitvalt dan de jaarlijkse grens. Wil je meer schenken, dan betaalt de ontvanger schenkbelasting over het meerdere.
Schenken voor aankoop woning: hoe verwerk je het?
Ontvang je een schenking voor de aankoop van je woning, dan moet je dat correct verwerken in je belastingaangifte. De schenking verlaagt namelijk je eigenwoningschuld voor de bijleenregeling. Doe je dat niet goed, dan loop je het risico dat je onterecht rente aftrekt over een te hoog bedrag, wat later tot een naheffing kan leiden.
Praktisch gezien doe je het volgende:
- Noteer het geschonken bedrag dat je gebruikt voor de aankoop van de woning.
- Trek dit bedrag af van de aankoopprijs als je bepaalt hoeveel je maximaal mag lenen met renteaftrek.
- Geef de schenking (als die boven de vrijstelling uitkomt) aan via de aangifte schenkbelasting.
- Verwerk de verlaagde eigenwoningschuld correct in je inkomstenbelastingaangifte.
Laat je hierover adviseren door een hypotheekadviseur of belastingadviseur als je twijfelt. De berekeningen zijn niet ingewikkeld, maar een foutje kost je later meer dan het advies waard is.
Wanneer is schenken voor een woning slim, en wanneer niet?
Een schenking bij de aankoop van een woning is voordelig als de ontvanger daardoor minder hoeft te lenen en lagere maandlasten heeft. Zeker nu de hypotheekrente hoger is dan een paar jaar geleden, scheelt minder lenen direct in de maandelijkse kosten.
Maar schenken is niet altijd verstandig. Denk aan de situatie van de schenker: heeft die het geld zelf nog hard nodig, bijvoorbeeld voor zorgkosten later? Schenk nooit meer dan je makkelijk kunt missen. Ook voor de ontvanger geldt dat een schenking weliswaar de hypotheek verlaagt, maar dat dit ook gevolgen heeft voor de renteaftrek. Je profiteert namelijk van renteaftrek juist over het geleende bedrag; een lagere lening betekent ook minder aftrek. Bij lage inkomens of lage belastingschijven weegt dat soms minder zwaar, maar het is wel iets om in te rekenen.
Wie een schenking wil doen voor de aankoop van een woning, doet er verstandig aan vooraf goed te laten berekenen wat de financiële gevolgen zijn voor zowel de schenker als de ontvanger. De Belastingdienst biedt op haar website uitleg over hoe de bijleenregeling werkt bij schenkingen voor de eigen woning. Laat je bij grotere bedragen altijd begeleiden door een specialist, zodat je geen belastingvoordelen misloopt en ook geen belasting betaalt die je niet verschuldigd bent.
