EBITDA uitgelegd: wat het is, hoe je het berekent en waar je op moet letten

EBITDA staat voor Earnings Before Interest, Taxes, Depreciation and Amortization, en geeft aan hoeveel een bedrijf verdient vanuit zijn gewone bedrijfsactiviteiten, vóór rente, belastingen en afschrijvingen worden meegeteld. In het Nederlands wordt dit soms de operationele kasstroom genoemd. Het getal laat zien hoe winstgevend de kern van een bedrijf is, los van financieringsstructuur of boekhoudkundige keuzes.

EBITDA wordt breed gebruikt bij bedrijfswaarderingen, overnames en het beoordelen van financiële gezondheid. Het is geen wettelijk verplichte maatstaf, maar in de praktijk is het een van de meest gebruikte getallen in de financiële wereld.

Wat betekent elk onderdeel van EBITDA?

Het acroniem bestaat uit vier aftrekkingen die je terugplaatst bij de nettowinst. Zo kom je bij de “kale” operationele prestatie van een bedrijf:

• Earnings (E): de nettowinst, het startpunt van de berekening.
• Before Interest (I): rentekosten worden buiten beschouwing gelaten, omdat die afhangen van hoe een bedrijf is gefinancierd (met eigen vermogen of met schuld), niet van hoe goed de activiteiten draaien.
• Before Taxes (T): belastingen variëren per land en per structuur. Door ze weg te laten kun je bedrijven uit verschillende landen eerlijker vergelijken.
• Before Depreciation (D): afschrijvingen op materiële activa, zoals machines of gebouwen, zijn boekhoudkundige posten. Ze kosten geen cash in het jaar zelf.
• Before Amortization (A): hetzelfde principe, maar dan voor immateriële activa, zoals patenten, software of goodwill bij een overname.

Hoe bereken je EBITDA?

Er zijn twee veelgebruikte methoden om tot de EBITDA te komen. Beide geven hetzelfde resultaat als de cijfers kloppen.

Methode 1: vanuit de nettowinst

Je begint bij de nettowinst en telt de weggelaten posten weer op:

Methode 2: vanuit de omzet

Je trekt van de omzet alleen de directe operationele kosten af, zoals inkoop, personeelskosten en overheadkosten, maar laat rente, belasting en afschrijvingen weg. Dit levert hetzelfde getal op, maar geeft soms een inzichtelijker beeld bij een resultatenrekening die al in lagen is opgebouwd.

Waarvoor gebruik je EBITDA?

EBITDA wordt vooral gebruikt om bedrijven te vergelijken en te waarderen. Bij overnames en investeringsanalyses zie je vaak de zogenoemde EV/EBITDA-ratio, waarbij de ondernemingswaarde (Enterprise Value) wordt gedeeld door de EBITDA. Een ratio van 6 tot 10 is in veel sectoren gangbaar, maar dit verschilt sterk per branche. Technologiebedrijven handelen soms op een veelvoud van 15 of hoger; meer traditionele bedrijven zitten eerder rond de 5 tot 7.

Banken en kredietverstrekkers gebruiken EBITDA om in te schatten of een bedrijf zijn schulden kan dragen. Een veelgebruikte norm is dat de nettoschuld niet meer dan 3 à 4 keer de EBITDA bedraagt. Zit je daarboven, dan vinden kredietverstrekkers het risico doorgaans te groot.

Ook bij de verkoop van een eigen bedrijf kom je EBITDA tegen. De verkoopprijs wordt in veel gevallen uitgedrukt als een meervoud van de EBITDA, bijvoorbeeld “6x EBITDA”. Als jouw bedrijf een EBITDA heeft van €200.000, dan is een vraagprijs van €1.200.000 in die redenering realistisch.

Verschil tussen EBITDA en EBIT, EBITA en EBITDA-marge

EBIT is EBITDA minus de afschrijvingen (D&A). Het geeft dus wel rekening met de slijtage van activa, maar nog niet met rente en belasting. EBITA laat de amortisatie (A) buiten beschouwing, maar telt afschrijvingen op vaste activa (D) wél mee. In de praktijk wordt het onderscheid tussen D en A relevant bij bedrijven met veel goodwill op de balans, bijvoorbeeld na een overname.

De EBITDA-marge is de EBITDA uitgedrukt als percentage van de omzet. Stel dat een bedrijf een omzet heeft van €5 miljoen en een EBITDA van €850.000, dan is de marge 17%. Dit maakt het makkelijker om de winstgevendheid van bedrijven met verschillende omvang te vergelijken.

De beperkingen van EBITDA: waar je op moet letten

EBITDA heeft ook serieuze nadelen, en het is goed die te kennen voordat je er blind op vaart. Ten eerste negeert het de werkelijke kasstromen. Afschrijvingen zijn boekhoudkundig, maar de investering die eraan ten grondslag lag, was wél een echte uitgave. Een bedrijf dat veel moet investeren om zijn machines of IT-infrastructuur op peil te houden, ziet dat niet terug in zijn EBITDA, maar wel in zijn vrije kasstroom.

Ten tweede zegt EBITDA niets over de kwaliteit van de winst. Bedrijven kunnen via boekhoudkundige keuzes de EBITDA flatteren, bijvoorbeeld door kosten als “eenmalig” te bestempelen en ze buiten de berekening te houden. In de praktijk zie je hierdoor soms de term “adjusted EBITDA” (gecorrigeerde EBITDA), waarbij allerlei posten worden weggefilterd. Wees kritisch als een bedrijf zwaar leunt op een sterk gecorrigeerde EBITDA terwijl de gewone nettowinst negatief is.

Ten derde houdt EBITDA geen rekening met werkkapitaalbehoefte. Een groeiend bedrijf heeft vaak méér werkkapitaal nodig, wat geld kost, maar dat zie je niet in de EBITDA.

Veelgestelde vragen over EBITDA

Is een hogere EBITDA altijd beter?
Een hogere EBITDA is op zichzelf een goed teken, maar zegt pas iets in combinatie met de marge, de schuld en de vrije kasstroom. Een bedrijf met hoge EBITDA maar ook hoge schulden en weinig vrije kasstroom kan er slechter voor staan dan het lijkt.

Wat is een goede EBITDA-marge?
Dat hangt sterk af van de sector. In de detailhandel zijn marges van 5 tot 10% normaal. In software of farmacie kunnen marges van 30% of meer voorkomen. Vergelijk een bedrijf altijd met zijn sectorgenoten.

Verschilt EBITDA van de operationele kasstroom?
Ja. EBITDA is een benadering van de operationele kasstroom, maar de werkelijke operationele kasstroom (uit de kasstroomrekening) houdt ook rekening met veranderingen in werkkapitaal. EBITDA doet dat niet. Het zijn dus verwante, maar niet identieke begrippen.

Moet EBITDA ergens worden gepubliceerd?
Nee. EBITDA is geen officieel boekhoudkundig begrip zoals nettowinst of eigen vermogen. Bedrijven zijn niet verplicht het te rapporteren, maar doen dat in de praktijk vaak wel, zeker bij beursgenoteerde ondernemingen of in jaarverslagen gericht op investeerders.

EBITDA is een nuttig hulpmiddel om snel de operationele prestatie van een bedrijf te begrijpen en te vergelijken, maar gebruik het altijd naast andere m