Schenken met warme hand betekent dat je tijdens je leven vermogen overdraagt aan je kinderen of anderen, in plaats van alles via een erfenis na je dood. Dat is slim, want het kan de erfbelasting flink verlagen. Door nu al te schenken, profiteer je van belastingvrijstellingen die elk jaar opnieuw gelden, en je ziet bovendien zelf hoe de ontvanger er blij mee is.
Het verschil met “schenken met koude hand” is groot: bij een erfenis betalen je nabestaanden pas erfbelasting na je overlijden, over alles wat er dan nog is. Bij schenken met warme hand geef je al eerder stukjes weg, vaak met minder belasting als gevolg. Hoe dat precies werkt, lees je hieronder.
Hoeveel mag je belastingvrij schenken?
De Belastingdienst stelt elk jaar vrijstellingen vast voor schenkingen. Voor 2025 gelden de volgende bedragen (controleer altijd de meest actuele cijfers via de Belastingdienst):
- Jaarlijkse vrijstelling voor kinderen: naar schatting rond 6.500 tot 6.800 euro per kind per jaar (het exacte bedrag wordt jaarlijks geïndexeerd).
- Verhoogde vrijstelling voor kinderen tussen 18 en 40 jaar: eenmalig zo’n 31.000 euro voor vrije besteding, of rond 66.000 euro als het geld voor een studie is. De verhoogde vrijstelling voor de eigen woning (de “jubelton”) is per 2024 afgeschaft.
- Vrijstelling voor anderen (kleinkinderen, vrienden): naar schatting rond 2.600 euro per persoon per jaar.
Schenkingen binnen deze vrijstellingen zijn volledig belastingvrij voor de ontvanger. Schenk je meer, dan betaalt de ontvanger schenkbelasting over het bedrag daarboven. Het tarief hangt af van de relatie: kinderen betalen minder dan verre familieleden of vrienden.
Het voordeel van schenken met warme hand op lange termijn
Stel: je hebt twee kinderen en je schenkt elk kind jaarlijks het vrijgestelde bedrag. Doe je dat tien jaar lang, dan heb je over die periode al een aanzienlijk deel van je vermogen belastingvrij overgedragen. Dat vermogen zit dan niet meer in je nalatenschap en hoeft na je overlijden niet meer belast te worden met erfbelasting. Dat scheelt je kinderen op termijn flink.
Een eenvoudig rekenvoorbeeld: bij een vrijstelling van 6.700 euro per kind, twee kinderen, gedurende tien jaar, gaat het om 134.000 euro die volledig belastingvrij van eigenaar wisselt. Had datzelfde bedrag in de erfenis gezeten, dan hadden je kinderen afhankelijk van de omvang van de nalatenschap mogelijk tien procent of meer erfbelasting betaald.
Schenken op papier versus contant
Je kunt op twee manieren schenken: door daadwerkelijk geld over te maken, of door een zogenoemde schuldigerkenning. Bij een schuldigerkenning (ook wel “schenken op papier” genoemd) leg je bij de notaris vast dat je een bedrag schuldig bent aan de ontvanger. Dat bedrag hoef je niet meteen te betalen, maar het telt wel mee als schenking. Pas na je overlijden krijgt de ontvanger het geld uitgekeerd uit de erfenis.
Aan schenken op papier zitten wel voorwaarden. Je moet elk jaar minimaal zes procent rente betalen over het geleende bedrag, anders erkent de Belastingdienst de schenking niet. Dat vraagt wat administratie, maar kan alsnog voordelig zijn als je het geld zelf nog nodig hebt of niet direct wilt uitkeren.
Wanneer is schenken met warme hand niet verstandig?
Schenken is niet altijd de slimste keuze. Denk goed na voordat je grote bedragen weggeeft. Heb je zelf nog financiële buffer nodig voor zorgkosten, een verbouwing of andere onverwachte uitgaven? Geef dan niet meer weg dan je kunt missen. Geld dat je eenmaal hebt geschonken, is in principe weg.
Ook als je relatie met de ontvanger ingewikkeld is, of als er kans is op echtscheiding bij het kind, is voorzichtigheid op zijn plaats. Je kunt in een schenkingsakte voorwaarden opnemen, bijvoorbeeld dat het geld terugkomt als de ontvanger gaat scheiden. Een notaris kan je hierbij helpen.
Verder geldt: schenkingen die je binnen 180 dagen voor je overlijden doet, worden door de Belastingdienst alsnog meegeteld bij de erfenis. Dus schenken op het allerlaatste moment heeft weinig zin.
Praktische stappen bij schenken met warme hand
- Controleer elk jaar de actuele vrijstellingsbedragen via de Belastingdienst.
- Doe schenkingen die groter zijn dan de jaarlijkse vrijstelling altijd schriftelijk vast, bij voorkeur via een notaris.
- Gebruik bij een eenmalig verhoogde vrijstelling een aangifte schenkbelasting om dit te registreren.
- Overweeg of schenken op papier past bij jouw situatie als je het geld zelf nog wilt gebruiken.
- Bespreek grote schenkingen altijd met een financieel adviseur of notaris, zeker als er bijzondere omstandigheden spelen.
Schenken met warme hand werkt het beste als je er vroeg mee begint en er een vast ritme in houdt. Kleine, jaarlijkse schenkingen zijn fiscaal gezien efficiënter dan één grote schenking vlak voor je overlijden. Hoe eerder je begint, hoe meer je kunt overdragen zonder dat de Belastingdienst er een groot deel van afsnoept.
