Een achtergestelde lening telt mee als eigen vermogen bij de berekening van de solvabiliteit, mits aan bepaalde voorwaarden is voldaan. Dat maakt dit type financiering interessant voor bedrijven die hun solvabiliteitsratio willen verbeteren zonder nieuwe aandeelhouders aan te trekken. Hoe dat precies werkt en waar je op moet letten, lees je hieronder.
Wat is solvabiliteit en hoe wordt die berekend?
Solvabiliteit geeft aan in hoeverre een bedrijf zijn schulden kan voldoen met het eigen vermogen. De meest gebruikte formule is: eigen vermogen gedeeld door het totale vermogen (eigen vermogen plus vreemd vermogen), uitgedrukt als percentage. Een hogere solvabiliteit betekent minder financieel risico voor crediteuren en financiers.
Een bank of financier hanteert vaak een minimumdrempel. Voor veel branches ligt die drempel rond de 25 tot 40 procent, afhankelijk van de sector en het risicoprofiel. Komt een bedrijf niet boven die drempel, dan wordt het lastiger om krediet te krijgen of gunstige voorwaarden te bedingen.
Solvabiliteit en achtergestelde leningen: de kern
Bij een gewone lening hoort het geleende bedrag bij het vreemd vermogen. Dat drukt de solvabiliteitsratio. Een achtergestelde lening werkt anders: omdat de verstrekker van deze lening achteraan staat bij een eventueel faillissement, wordt de lening in de jaarrekening soms als quasi-eigen vermogen behandeld. Dat betekent dat het bedrag bij het eigen vermogen wordt opgeteld in plaats van bij het vreemd vermogen, wat de solvabiliteitsratio positief beïnvloedt.
Of dit ook daadwerkelijk mag, hangt af van de grondslagen die in de jaarrekening zijn opgenomen. Kiest een bedrijf bij de vermogensopstelling voor een aanpassing in de grondslag, dan heeft dat directe gevolgen voor hoe de solvabiliteit wordt berekend. Dit is geen automatisme: de lening moet voldoen aan specifieke voorwaarden om als eigen vermogen te kwalificeren.
Wanneer telt een achtergestelde lening mee als eigen vermogen?
Niet elke achtergestelde lening verbetert automatisch de solvabiliteitsratio. De volgende kenmerken zijn doorgaans bepalend:
- Achterstelling: de geldverstrekker verklaart schriftelijk dat hij bij faillissement pas na alle andere crediteuren wordt betaald.
- Lange looptijd: een lening met een korte looptijd wordt minder snel als quasi-eigen vermogen gezien. Een looptijd van vijf jaar of langer is gebruikelijk.
- Geen opeisbaar karakter: de lening mag niet direct opeisbaar zijn. Als de verstrekker de lening op elk moment kan terugvragen, heeft het meer weg van vreemd vermogen.
- Verwantschap met de onderneming: achtergestelde leningen van aandeelhouders of verbonden partijen worden door financiers en accountants soms anders beoordeeld dan die van onafhankelijke partijen.
Banken en andere financiers hanteren eigen definities van wat zij als eigen vermogen meetellen. Het is mogelijk dat een accountant de lening als eigen vermogen in de jaarrekening verwerkt, maar dat een bank voor haar interne beoordeling toch een andere indeling hanteert. Controleer dit altijd bij de betrokken partijen voordat je ervan uitgaat dat de solvabiliteitsratio verbetert in de ogen van een financier.
Een rekenvoorbeeld
Stel: een bedrijf heeft een balanstotaal van 500.000 euro, waarvan 100.000 euro eigen vermogen en 400.000 euro vreemd vermogen. De solvabiliteit is dan 20 procent (100.000 / 500.000).
Het bedrijf sluit een achtergestelde lening af van 80.000 euro die als quasi-eigen vermogen kwalificeert. Na verwerking ziet de balans er als volgt uit:
| Post | Zonder achtergestelde lening | Met achtergestelde lening |
|---|---|---|
| Eigen vermogen (incl. quasi-EV) | 100.000 euro | 180.000 euro |
| Vreemd vermogen | 400.000 euro | 400.000 euro |
| Balanstotaal | 500.000 euro | 580.000 euro |
| Solvabiliteitsratio | 20% | 31% |
De solvabiliteit stijgt van 20 naar 31 procent. Dat kan genoeg zijn om aan de drempel van een bank te voldoen of om gunstigere financieringsvoorwaarden te krijgen.
Valkuilen om rekening mee te houden
Een achtergestelde lening verbetert de solvabiliteitsratio op papier, maar vergroot ook de totale schuldenlast. De rente en uiteindelijke terugbetaling drukken op de toekomstige kasstroom. Bovendien vragen verstrekkers van achtergestelde leningen vaak een hogere rente dan reguliere kredietverstrekkers, omdat zij meer risico lopen bij een faillissement.
Het is ook mogelijk dat een wijziging in de grondslagen van de jaarrekening (waarbij de lening voortaan als eigen vermogen wordt gepresenteerd) gevolgen heeft voor vergelijkingen met eerdere jaren. Laat dit altijd beoordelen door een accountant, zodat de jaarrekening een juist beeld geeft en de verwerking aansluit bij de geldende verslaggevingsregels.
Een achtergestelde lening kan een slimme manier zijn om de solvabiliteit te versterken, maar de meerwaarde staat of valt bij de exacte voorwaarden van de lening en de manier waarop jouw accountant en financier die beoordelen. Zorg dat die afstemming er is voordat je de lening sluit.
