Een lage solvabiliteit betekent dat je bedrijf te zwaar leunt op geleend geld. Concreet: als je solvabiliteitsratio onder de 25% ligt, financier je meer dan driekwart van je bezittingen met vreemd vermogen zoals leningen en schulden. Dat vergroot je financiële kwetsbaarheid, zeker als de omzet terugloopt of de rente stijgt.
Solvabiliteit meet de verhouding tussen eigen vermogen en totaal vermogen (eigen vermogen plus vreemd vermogen). Een bedrijf met 100.000 euro aan eigen vermogen en 500.000 euro aan totaal vermogen heeft een solvabiliteit van 20%. Dat is laag. Banken en leveranciers zien dat als een risicosignaal.
Wanneer is een solvabiliteit te laag?
De grens ligt niet altijd op hetzelfde getal, maar als vuistregel geldt: onder de 20 tot 25% is je solvabiliteit laag. ING hanteert 25% als ondergrens waarbij je bedrijf als risicovol wordt beschouwd. Een ratio van 40% of hoger geldt in de meeste sectoren als gezond.
Sectoren waar veel met vaste activa wordt gewerkt, zoals de bouw of industrie, kunnen soms met een iets lagere solvabiliteit functioneren omdat er meer onderpand is. Dienstverlenende bedrijven zonder veel fysieke bezittingen hebben doorgaans hogere eisen van financiers nodig om toch krediet te krijgen.
Wat zijn de risico’s van een lage solvabiliteit?
Een lage solvabiliteit maakt je bedrijf kwetsbaar op meerdere punten. De meest directe gevolgen zijn:
- Hogere rentekosten. Banken rekenen een hogere rente als het risico groter is. Dat drukt je winstmarge verder.
- Moeilijker krediet krijgen. Financiers zijn terughoudend als het eigen vermogen te klein is. Een nieuwe lening of kredietlijn wordt lastiger te krijgen.
- Kwetsbaar bij tegenslag. Een slechte maand, een klant die niet betaalt of een onverwachte kostenpost kan al genoeg zijn om liquiditeitsproblemen te veroorzaken.
- Minder onderhandelingsmacht bij leveranciers. Leveranciers die twijfelen aan je financiële gezondheid stellen kortere betalingstermijnen of hogere prijzen.
Een bedrijf met een lage solvabiliteit staat dus niet alleen zwakker bij de bank, maar ook in de dagelijkse bedrijfsvoering.
Hoe verbeter je een lage solvabiliteit?
Er zijn twee kanten aan de formule: je eigen vermogen verhogen of je vreemd vermogen verlagen. In de praktijk werk je het liefst aan beide tegelijk.
Winst inhouden in plaats van uitkeren. Elke euro winst die je in het bedrijf laat zitten, vergroot het eigen vermogen. Dit is de meest directe en goedkoopste manier om je solvabiliteit te verbeteren. Ga je de winst uitkeren als dividend terwijl de solvabiliteit laag is? Dan maak je het probleem groter.
Extra kapitaal inbrengen. Als aandeelhouder kun je zelf geld in het bedrijf storten. Dat verhoogt het eigen vermogen direct. Hetzelfde geldt voor het aantrekken van een nieuwe aandeelhouder of een achtergestelde lening, waarbij de geldverstrekker akkoord gaat dat banken eerder worden terugbetaald bij problemen. Achtergesteld vreemd vermogen telt in sommige berekeningen deels mee als eigen vermogen.
Schulden aflossen. Hoe meer vreemd vermogen je aflost, hoe beter je verhouding wordt. Dit vraagt wel om vrije kasstroom. Kijk kritisch naar welke leningen of kredieten je als eerste kunt afbouwen, bij voorkeur die met de hoogste rente.
Activa verkopen en terughuuren. Als je bedrijf veel bezit in machines, panden of voertuigen, kun je die verkopen en vervolgens terughuren (sale-and-leaseback). Dat levert direct cash op waarmee je schulden aflost. Je solvabiliteit verbetert, al verlies je wel eigendom van die activa.
Kosten structureel verlagen. Minder kosten betekent meer winst, en meer winst die je kunt inhouden. Ga niet alleen kijken naar eenmalige bezuinigingen, maar naar structurele kostenposts die elk jaar terugkomen.
Wat je beter niet doet bij een lage solvabiliteit
Extra lenen om de problemen op te lossen klinkt logisch, maar maakt je solvabiliteit alleen maar slechter. Je vreemd vermogen stijgt, het eigen vermogen niet. Dit is een valkuil die veel bedrijven in de problemen brengt: ze lossen het ene liquiditeitsprobelm op met een nieuwe schuld, terwijl de onderliggende solvabiliteit verder verslechtert.
Ook grote investeringen uitstellen omdat je solvabiliteit laag is, kan je op achterstand zetten. Het gaat erom dat je de volgorde goed kiest: eerst het eigen vermogen verstevigen, dan investeren, bij voorkeur gefinancierd met een gezondere mix van eigen en vreemd vermogen.
Een lage solvabiliteit lost zichzelf niet op, maar het is ook geen vaststaand lot. Met een strak financieel beleid, waarbij je winst inhoudt en schulden stelselmatig afbouwt, verbetert de ratio meestal binnen een paar jaar zichtbaar. Het begint bij weten waar je staat: bereken je huidige solvabiliteit op basis van je balans en stel een concreet doelpercentage in dat je elk boekjaar wilt halen.
