De verjaringstermijn van een factuur is in de meeste gevallen vijf jaar. Die termijn begint te lopen op de dag nadat de vordering opeisbaar wordt, dus doorgaans de dag na de betalingsdatum op de factuur. Verstrijkt die termijn zonder dat je actie hebt ondernomen, dan kun je de betaling juridisch gezien niet meer afdwingen.
Of het nu gaat om een onbetaalde factuur aan een bedrijf of aan een particulier: de verjaringstermijn bepaalt hoe lang je het recht hebt om via de rechter betaling te eisen. Het is goed om te weten dat er wel degelijk uitzonderingen zijn, en dat je de termijn kunt stuiten. Daarover hieronder meer.
Verjaringstermijn factuur per situatie
De termijn verschilt afhankelijk van wie je klant is en wat je hebt geleverd. Dit zijn de belangrijkste regels:
- Zakelijke klant (B2B): vijf jaar na de datum waarop de vordering opeisbaar werd.
- Particuliere klant, diensten: vijf jaar na opeisbaarheid.
- Particuliere klant, producten (koop): twee jaar na opeisbaarheid.
Concreet voorbeeld: je stuurt een factuur op 1 maart 2024 met een betalingstermijn van 30 dagen. De vordering wordt opeisbaar op 1 april 2024. Bij een zakelijke klant verjaart de vordering dan op 1 april 2029. Bij een particuliere klant voor een product al op 1 april 2026.
Let op: de verjaringstermijn voor een factuur gaat dus niet in op de factuurdatum zelf, maar op de dag dat betaling had moeten plaatsvinden. Dat is een verschil dat in de praktijk weleens wordt vergeten.
Wat betekent verjaring precies?
Verjaring betekent niet dat de schuld verdwijnt. De schuldenaar is de betaling nog steeds verschuldigd, maar jij verliest het recht om betaling via de rechter af te dwingen. Als de schuldenaar vrijwillig betaalt na verjaring, is dat geldig en mag hij het geld niet terugvragen. Maar als hij weigert, sta je juridisch gezien met lege handen.
Dit is een belangrijk verschil met kwijtschelding: bij verjaring geef je de vordering niet op, je verliest alleen het juridische afdwingmiddel. In de praktijk maakt dat voor openstaande facturen echter weinig verschil als de klant simpelweg niet wil betalen.
De verjaringstermijn stuiten
Gelukkig hoef je de verjaring niet af te wachten. Je kunt de termijn stuiten, waarna een nieuwe verjaringstermijn van dezelfde lengte begint te lopen. Stuiting kan op drie manieren:
- Schriftelijke aanmaning: stuur een aangetekende brief of e-mail waarin je de schuldenaar ondubbelzinnig maant tot betaling. Bewaar het bewijs.
- Erkenning door de schuldenaar: als de schuldenaar de schuld erkent, bijvoorbeeld door een deelbetaling te doen of schriftelijk te bevestigen dat hij nog moet betalen, begint de termijn opnieuw.
- Juridische actie: het uitbrengen van een dagvaarding of het indienen van een verzoekschrift stuit de verjaring ook.
Stel dat je op 1 februari 2027 een aangetekende aanmaning stuurt voor een vordering die op 1 april 2029 zou verjaren. De termijn begint dan opnieuw te lopen vanaf 1 februari 2027, zodat je tot 1 februari 2032 de tijd hebt. Stuiting is dus een krachtig middel om je rechten veilig te stellen.
Wanneer geldt een kortere of langere termijn?
In de meeste gevallen houd je het bij vijf of twee jaar. Maar er zijn situaties waarbij andere termijnen gelden:
- Huur: vorderingen uit huur verjaren na vijf jaar.
- Schadevergoeding: hierbij geldt vaak een termijn van vijf jaar na bekendheid met de schade, maar maximaal twintig jaar na de schadeveroorzakende gebeurtenis.
- Rechtelijke uitspraken: is een vordering al vastgelegd in een rechterlijk vonnis? Dan geldt een verjaringstermijn van twintig jaar voor de tenuitvoerlegging.
Voor de doorsnee openstaande factuur zijn die langere termijnen minder relevant. Maar als een vordering voortvloeit uit een contract met afwijkende afspraken, is het slim om de contracttekst te checken op eventuele kortere termijnen die partijen zijn overeengekomen.
Praktische tips om verjaring te voorkomen
Verjaring is bijna altijd te voorkomen als je tijdig actie onderneemt. Een paar concrete gewoontes helpen:
- Houd je openstaande facturen bij in je boekhouding en stel herinneringen in voor facturen die ouder zijn dan drie à vier jaar.
- Stuur bij een betwiste of onbetaalde factuur altijd een schriftelijke aanmaning en bewaar het verzendbewijsnummer of de leesbevestiging.
- Spreek je een betalingsregeling af? Leg die schriftelijk vast. Een deelbetaling geldt als erkenning van de schuld en stuit de verjaring automatisch.
- Overweeg bij facturen boven een paar honderd euro een incassobureau of juridisch adviseur in te schakelen als herinneren niets oplevert.
Wacht je te lang, dan is de kans groot dat je met een verjaarde vordering achterblijft waar niets meer mee te doen is. Houd je debiteurenadministratie dus goed bij, en onderneem actie ruim vóórdat de termijn afloopt, niet pas op het laatste moment.
